Bijlage 2. Programma's van de cursussen van aanvullende vorming voor milieucoŲrdinator

De programma's van de cursussen van aanvullende vorming beantwoorden tenminste aan de volgende voorwaarden:
a) ze zijn zo opgevat dat ze de kandidaat in staat stellen de nodige kennis en bekwaamheid te verwerven voor het vervullen van het geheel van decretale en reglementaire taken, opgelegd aan de milieucoŲrdinator;
b) ze omvatten ten minste:
- 250 uur voor de cursussen van aanvullende vorming van het eerste niveau;
- 150 uur voor de cursussen van aanvullende vorming van het tweede niveau.
De overgangscursussen van het tweede niveau naar het eerste niveau zijn zo opgevat dat zij minimaal zowel het inhoudelijke verschil tussen de beide programma's als hun verschil in aantal lesuren omvatten.
De programma-inhoud wordt opgesplitst in de volgende drie modules:

PROGRAMMA-INHOUD A
Eerste niveau

B

Tweede niveau

Module 1. Uitgangspunten, achtergronden en basisbegrippen 50 uur 30 uur
1.1. Grondslagen van milieuwetenschappen
Probleemanalyse en structurering van de milieuproblematiek, relaties tussen activiteiten en milieueffecten, ecologie, milieuhygiŽne en menselijke gezondheid, kenmerkende grootheden en basisdefinities, milieubeschouwingen bij het ontwerp en de exploitatie van industriŽle installaties. Problematiek van de klimaatveranderingen. Basis ecotoxicologie.
1.2. Milieubeleidsvorming en instrumenten van het milieubeleid van de overheid
Beginselen van overheidsbeleid, onder andere overheidsorganisatie. Inhoudelijke facetten en achtergronden bij het hanteren van milieu-instrumenten: fysieke regulering economische instrumenten, beslissingsondersteunende instrumenten (MER, VR, audit, LCA), convenanten en milieubeleidsplanning op de verschillende niveaus (onder meer Europees en regionaal). Gebruik en optimalisatie van gegevensanalysetechnieken en modellen als basis voor het opstellen van monitoringsstrategieŽn, milieubeoordelingsmethoden en gerelateerde doelstellingen. Het selecteren van duurzame preventie- en hersteltechnieken in het kader van een dynamische beleidscontext (bijvoorbeeld praktische implementatie Europese richtlijnen). Simulatie en analyse van impact van milieubeleidsinstrumenten. Milieurisico-evaluatie/normstelling.
1.3. Milieurecht en de formulering van milieueisen
Structuur en opbouw van de milieuwetgeving. Aansprakelijkheid. Kader van de Europese milieurichtlijnen en van de Vlaamse milieuwetgeving. Procedures inzake de omgevingsvergunningen voor de exploitatie van ingedeelde inrichtingen of activiteiten. Relatie tot de omgevingsvergunning voor de uitvoering van stedenbouwkundige handelingen. De concrete formulering van milieueisen. Doelvoorschriften versus middelvoorschriften. Het voldoen aan de algemene preventiebeginselen (BBT). Gebruik van codes van goede praktijk en van normen en standaarden. Definities en correcte interpretatie van technologische eisen, emissienormen en milieukwaliteitsnormen.
Module 2. Milieubeheerssystemen in de bedrijven en de functionele taken van de milieucoŲrdinator. 60 uur 35 uur
2.1. De integratie van milieuzorg in het bedrijfsbeheer
Basiscomponenten van de bedrijfsinterne milieuzorg en afbakening van verantwoordelijkheden. Duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Interacties en samenhang met de arbeidsveiligheid en de integrale kwaliteitszorg. Achtergronden op het vlak van de Europese EMAS-verordening, het decreet Bedrijfsinterne Milieuzorg en de ISO-14000-normenreeks.
2.2. Het opstarten van een milieuzorgsysteem in de onderneming
Milieubeleidsverklaring. Het uitvoeren van een milieuanalyse (organisatorisch, juridisch-bestuurlijk en technisch). Het opstellen van een milieuprogramma met prioriteitsstelling. Opleiding en vorming. Rapportages. Controle-instrumenten met indicatoren en criteria (Environmental performance indicators).
2.3. Controle en handhaving van milieuvoorwaarden, met inbegrip van administratieve en procedurele aspecten
2.3.1. Monitoring van emissies en afvalstromen met inbegrip van industriŽle meet-aspecten. Het opstellen van een emissiejaarverslag
2.3.2. Het opstellen van een aanvraag tot het bekomen van een omgevingsvergunning voor de exploitatie van de ingedeelde inrichting of activiteit. De identificatie en interpretatie van milieuvoorwaarden. Het berekenen van milieuheffingen (afvalwater, afvalstoffen). Subsidiemogelijkheden (steun voor R&D-activiteiten en economische expansiesteun).
Module 3. Operationalisering en uitdieping van de taakstelling van een milieucoŲrdinator 140 uur 85 uur
3.1. Technologische facetten
3.1.1. ProcesgeÔntegreerde of structureel preventieve milieuverbeteringen ter vermijding van emissies en afvalstromen. Bedrijfsinterne en -externe recyclage en hergebruik. Het opzetten van preventieprojecten bij industriŽle processen. Productontwerp vanuit een milieuvisie, met inbegrip van integraal ketenbeheer.
3.1.2. Preventieve maatregelen ter voorkoming van bodem-, (grond)water- en luchtverontreiniging
3.1.3. Preventieve maatregelen vanuit het oogpunt van de interne en externe veiligheid
3.1.4. Beheersingstechnieken (afvalwater- en afvalluchtbehandeling)
3.1.5. Saneringstechnologie (bodemsanering)
3.1.6. Beheersingstechnieken geluid
3.1.7. Beheersingstechnieken voor afval (kennis van afvalverwerkingstechnieken: fysische, biologische, chemisch-thermische processen; gescheiden inzameling van afval in bedrijven)
3.1.8. TechnologieŽn vanuit het oogpunt van ‘cradle to cradle’, specifiek gericht op hergebruik, eco-efficiŽntie, integraal ketenbeheer, stofstroomanalyse, productontwikkeling en ecodesign, energie-efficiŽntie en energiebeheer
3.2. Bedrijfseconomische en beheersfacetten
3.2.1. Kostenberekeningen en investeringsanalyses kosten-baten en kosten-effectiviteitsanalyses vanuit milieuperspectief. Keuze en prioriteitsstelling van milieuverbeteringsprojecten. De milieudimensie van het verzekeringsbeheer
3.2.2. De meting van milieuschade: waarderingspunten van milieuschade of -effecten
3.2.3. Projectbeheer. Management van technologische innovaties en van R&D-activiteiten vanuit een anticiperend milieuperspectief
3.2.4. Optimalisatietechnieken voor bedrijfsbeheer en het behalen van milieudoelstellingen
3.3. Sociale en communicatieve facetten
3.3.1. Interne en externe communicatie en rapportage over milieu-aangelegenheden. Overleg binnen het Comitť voor Preventie en Bescherming op het Werk. Samenwerking en afstemming tussen de milieucoŲrdinator en de veiligheidschef. Externe communicatie en conflictbehandeling.
3.3.2. Het stimuleren van preventieve gedragsveranderingen en van ę good housekeeping Ľ-praktijken in organisaties. Het organiseren van opleidings- en vormingsactiviteiten voor het personeel.
3.4. Methodologische facetten
3.4.1. Milieueffectrapportage. Methodes en technieken voor milieueffectbeoordeling.
3.4.2. Veiligheidsrapportering en risico-analysetechnieken vanuit het perspectief van de interne en externe veiligheid
3.4.3. Methodes en strategieŽn voor milieu-auditing
3.4.4. Het raadplegen van gegevensbestanden en informatiebronnen over industrieel milieubeheer
De cursus wordt afgesloten met een examen en met een eindwerk binnen het programma van de opleiding. Een persoon die slaagt voor de aanvullende vorming, krijgt een getuigschrift van de aanvullende vorming voor milieucoŲrdinatoren voor het overeenstemmende niveau.