HOOFDSTUK IIbis. Capaciteitsmechanismen.


Afdeling 1.
Strategische reserve


Art. 7bis.

§ 1.

Uiterlijk op 15 november van ieder jaar voert de netbeheerder een probabilistische analyse uit met betrekking tot de staat van ‘s lands bevoorradingszekerheid voor de komende winterperiode. Vooraf stelt de Algemene Directie Energie alle informatie die nuttig is voor die analyse en waarover het beschikt ter beschikking van de netbeheerder.

 

Met het oog op het uitvoeren van de analyse bedoeld in het eerste lid raadpleegt de netbeheerder de netgebruikers en de commissie over elke evolutie van de basishypotheses en de methodologie die gebruikt worden voor zijn analyse.

 

§ 2.

Het niveau van bevoorradingszekerheid dat moet worden bereikt, wordt bepaald door:

desgevallend, de geharmoniseerde normen vastgesteld door de in deze aangelegenheid bevoegde Europese instellingen;
bij het ontbreken van geharmoniseerde normen op Europees niveau, desgevallend de geharmoniseerde normen vastgesteld op regionaal niveau, inzonderheid op het niveau van de Centraal-West- Europese elektriciteitsmarkt;
bij het ontbreken van zulke normen, een berekening van een LOLE van minder dan 3 uur en van een LOLE95 van minder dan 20 uur, aan de hand waarvan de ontbrekende ladingsvolumes, noodzakelijk voor de verzekering van de bevoorradingszekerheid, worden bepaald.

 

§ 3.

[...]

 

§ 4.

Voor de in § 1 bedoelde analyse, houdt de netbeheerder rekening met ten minste volgende elementen:

de productie- en opslagcapaciteiten die voor de geanalyseerde periode beschikbaar zullen zijn in de Belgische regelzone, op basis onder meer van de buitenwerkingstellingen geprogrammeerd in het ontwikkelingsplan bedoeld in artikel 13, en van de ontvangen mededelingen in toepassing van artikel 4bis;
de vooruitzichten inzake elektriciteitsverbruik;
de mogelijkheden tot invoer van elektriciteit, rekening houdend met de capaciteiten van de interconnectoren waarover het land zal beschikken, en, desgevallend, met een schatting van de beschikbaarheid van elektriciteit op de Centraal-West-Europese elektriciteitsmarkt in het licht van ’s lands energiebevoorrading.


De netbeheerder kan, op gemotiveerde wijze, de elementen opgenomen in het eerste lid aanvullen met ieder element dat hij nuttig acht.

 

§ 4bis.

Uiterlijk op 30 juni van iedere tweejaarlijkse periode voert de netbeheerder een analyse uit met betrekking tot de noden van het Belgische elektriciteitssysteem inzake de toereikendheid en de flexibiliteit van het land voor de komende tien jaar.

 

De basishypotheses en -scenario’s alsook de methodologie die gebruikt worden voor deze analyse worden bepaald door de netbeheerder in samenwerking met de Algemene Directie Energie en het Federaal Planbureau en in overleg met de commissie.

 

§ 5.

De analyses bedoeld in de paragrafen 1 en 4bis worden door de netbeheerder overgemaakt aan de minister en aan de Algemene Directie Energie en worden gepubliceerd op de websites van de netbeheerder en de Algemene Directie Energie.


Art. 7ter.

Uiterlijk op 15 december van ieder jaar maakt de Algemene Directie Energie een advies over aan de minister, aangaande de noodzaak tot het aanleggen van een strategische reserve voor de volgende winterperiode.


Indien het advies besluit dat er een noodzaak bestaat om zulke reserve aan te leggen voor de komende winterperiode, bevat het eveneens een voorstel van volume voor deze reserve, uitgedrukt in MW. [...]


[...]


Art. 7quater.

Op basis van de analyse van de netbeheerder en het advies van de Algemene Directie Energie kan de minister binnen een termijn van één maand vanaf de ontvangst van het advies van de Algemene Directie Energie bedoeld in artikel 7ter, instructie geven bij wege van ministerieel besluit aan de netbeheerder om een strategische reserve aan te leggen voor een periode van één jaar, vanaf de eerste dag van de komende winterperiode, en legt de omvang van deze reserve in MW vast. Overeenkomstig deze instructies, staat de netbeheerder in voor de organisatie van de aanleg van een strategische reserve, onverminderd de bevoegdheid van de minister om, desgevallend, de noodzakelijke prijzen en volumes op te leggen bij een in Ministerraad overlegd
ministerieel besluit, overeenkomstig artikel 7sexies, § 3, tweede lid. De minister stelt de commissie op de hoogte van deze beslissing. De beslissing, de analyse van de netbeheerder en het advies van de Algemene Directie Energie worden gepubliceerd op de website van de Algemene Directie Energie.

 

Indien na de beslissing bedoeld in het eerste lid, de omstandigheden met betrekking tot de bevoorradingszekerheid dermate evolueren dat het volume van de strategische reserve niet langer overeenstemt met de criteria bedoeld in artikel 7bis, § 2, dan kan de minister, uiterlijk op 1 september van ieder jaar, op basis van een geactualiseerde analyse van de netbeheerder en advies van de Algemene Directie Energie, bij wege van een in Ministerraad overlegd ministerieel besluit het vereiste volume van de strategische reserve vastgelegd overeenkomstig het eerste lid herzien. De minister stelt de commissie op de hoogte van deze beslissing. De beslissing, de geactualiseerde analyse van de netbeheerder en het advies van de Algemene Directie Energie worden gepubliceerd op de website van de Algemene Directie Energie.


Het in MW bepaalde volume wordt vastgesteld, uitgaande van een ononderbroken beschikbaarheid van het vermogen dat door de minister werd bepaald. Het sluiten van overeenkomsten door de netbeheerder kan leiden tot een vermogensvolume in MW dat het niveau, dat door de minister was bepaald in functie van de voorzienbare beschikbaarheid van MW die hem werden aangeboden of in functie van de ondeelbaarheid van de aan hem aangeboden MW, overtreft. [...]


Art. 7quinquies.

§ 1.

Na raadpleging van de netgebruikers, van de commissie en van de Algemene Directie Energie bepaalt de netbeheerder de proceduremodaliteiten voor de aanleg van de strategische reserve. Bij de uitwerking van de proceduremodaliteiten aangaande de gebruikers van het distributienet, raadpleegt de netbeheerder de distributienetbeheerders.


De proceduremodaliteiten worden gepubliceerd op de website van de netbeheerder.

 

§ 2.

Iedere speler die beschikt over vermogen gelokaliseerd in de Belgische regelzone, en die beantwoordt aan de specificaties zoals bepaald in de proceduremodaliteiten, kan deelnemen aan de procedure voor de aanleg van de strategische reserve, voor zover hij beantwoordt aan één van de volgende kenmerken :

iedere transmissie- of distributienetgebruiker, individueel of op geaggregeerde wijze, via offertes van vraagzijdebeheer;

1°bis iedere exploitant van noodstroomgroepen die in eilandbedrijf kunnen werken;
iedere exploitant van een productie-installatie die een mededeling van definitieve buitenwerkingstelling heeft gedaan op basis van artikel 4bis, § 1 en die, op het moment van de instructie bedoeld in artikel 7quater, strategische reserve levert overeenkomstig dit hoofdstuk;
iedere exploitant van een productie-installatie die, nog voor de instructie bedoeld in artikel 7quater, een mededeling van buitenwerkingstelling heeft gedaan op basis van artikel 4bis, §1 en waarvan de buitenwerkingstelling nog niet effectief is maar zal plaatsvinden voorafgaand aan het begin van de in de procedure bedoelde winterperiode;
iedere exploitant van een productie-installatie die een mededeling van tijdelijke buitenwerkingstelling heeft gedaan op basis van artikel 4bis, § 1 en waarvan de tijdelijke buitenwerkingsstelling effectief is.

 

§ 3.

De exploitanten bedoeld n § 2, 2° tot 4°, waarvan de productieinstallatie een netto ontwikkelbaar vermogen heeft van tenminste 25 MW, hebben de plicht om minstens één offerte in te dienen die het gehele vermogen van de bedoelde installatie omvat, met het oog op de aanleg van de strategische reserve.


In geval van niet-naleving door een exploitant van de plicht bedoeld in het eerste lid kan de commissie hem een administratieve boete overeenkomstig artikel 31 opleggen.

 

§ 3bis

De volumes aangeboden door de deelnemers aan de procedure van de aanleg van de strategische reserve moeten deelbaar zijn, rekening houdend met de technische karakteristieken van de aangeboden capaciteit en volgens de modaliteiten bepaald in de procedure van de aanleg van de strategische reserve bedoeld in paragraaf 1.

 

§ 4.

De netbeheerder verzamelt de offertes volgens objectieve, transparante, niet-discriminerende, en op marktregels gebaseerde procedures.


[...]


[...]

 

§ 5.

De procedure voor de aanleg van de strategische reserve voorziet in sancties in geval van een slechte uitvoering van de contractuele verplichtingen, en in geval van een miskenning van de werkingsregels bedoeld in artikel 7septies.

 

§ 6.

De netbeheerder vat de procedure voor de aanleg van de strategische reserve aan, uiterlijk binnen de maand volgend op de beslissing van de minister bedoeld in artikel 7quater. De indiening van de offertes geschiedt ten laatste drie maanden na aanvang van de procedure.

 

§ 7.

Uiterlijk de dag van de lancering van de procedure tot aanleg van de strategische reserve door de netbeheerder publiceert de commissie op haar website de criteria op grond waarvan de commissie de beoordeling van het al dan niet manifest onredelijk karakter van de door de netbeheerder als regelmatig bevonden offertes zal evalueren, in toepassing van artikel 7sexies, § 2, eerste lid.


Art. 7sexies.

§ 1.

Uiterlijk tien werkdagen na de uiterste indieningsdatum voor de offertes, overhandigt de netbeheerder een rapport aan de commissie en aan de minister omtrent alle ontvangen en regelmatig bevonden offertes, met verantwoordingsstukken, en omtrent de prijzen en volumes die hem worden aangeboden voor de levering van strategische reserves.


§ 2.

De commissie brengt uiterlijk dertig werkdagen na ontvangst van het rapport bedoeld in paragraaf 1, een advies uit aan de minister en aan de netbeheerder dat uitdrukkelijk en op gemotiveerde wijze aangeeft of de prijs van de door de netbeheerder regelmatig bevonden offertes al dan niet manifest onredelijk is.


Hiertoe kan de commissie de inschrijvers verzoeken om alle informatie over te maken binnen een termijn van zeven werkdagen volgend op zijn verzoek.

 

De Algemene Directie Energie kan, in overeenstemming met de modaliteiten overeen te komen in een gezamenlijk akkoord, deelnemen als waarnemer aan de voorbereidende werkzaamheden van de commissie met het oog op het opstellen van het advies bedoeld in het eerste lid. In dit kader, mogen de commissie en de Algemene Directie Energie alle noodzakelijke informatie uitwisselen, waarbij de vertrouwelijkheid van de commercieel gevoelige informatie wordt gewaarborgd.

 

Indien het advies van de commissie besluit tot het manifest onredelijk karakter van de prijs van bepaalde offertes, bevat dit advies eveneens de door de commissie aanbevolen maatregelen, in het bijzonder een schatting van het prijsniveau vanaf hetwelk de prijs van deze offertes als redelijk kan worden beschouwd.


§ 3.

Na de datum bedoeld in artikel 7quater, tweede lid, en op basis van het advies bedoeld in paragraaf 2 maakt de netbeheerder een technisch economische selectie van de door de commissie niet-manifest onredelijk bevonden offertes en contracteert de offertes inbegrepen in deze selectie, ten belope van het volume dat werd vastgesteld en, desgevallend herzien, overeenkomstig artikel 7quater.


De offertes waarvan de prijs manifest onredelijk werd bevonden door de commissie worden verworpen door de netbeheerder. Indien het totaalvolume van de niet-manifest onredelijk bevonden offertes ontoereikend is om het benodigde volume te bereiken, maakt de netbeheerder uiterlijk op 15 september een verslag over aan de minister, de Algemene Directie Energie en aan de commissie met betrekking tot het noodzakelijke bijkomende volume en publiceert het noodzakelijke bijkomende volume op zijn website.


§ 4.

In voorkomend geval, worden de inschrijvers waarvan de offerte door de commissie als manifest onredelijk werd beschouwd, overeenkomstig paragraaf 2, individueel gehoord door de Algemene Directie Energie die rekening houdend met het rapport van de netbeheerder bedoeld in paragraaf 1 en de elementen aangevoerd door de inschrijvers en op basis van de aanbevelingen van het advies van de commissie bedoeld in paragraaf 2, een voorstel van technisch-economische selectie maakt van de inschrijvers waaraan de prijzen en de volumes zouden moeten opgelegd worden, en dit voorstel overmaakt aan de minister. Dit voorstel wordt uiterlijk binnen tien werkdagen na ontvangst van het rapport van de netbeheerder bedoeld in paragraaf 3 overmaakt aan
de minister.


De Koning stelt een specifieke procedure vast op grond waarvan de Algemene Directie Energie het hiervoor bedoeld voorstel dient uit te werken.


Op basis van het verslag van de netbeheerder bedoeld in paragraaf 3 en het advies van de commissie bedoeld in paragraaf 2, kan de minister, rekening houdend met het voorstel van de Algemene Directie Energie zoals bedoeld in het vorige lid, niettegenstaande artikel V.2 van het Wetboek van Economisch Recht, ter wille van de bevoorradingszekerheid, aan één of meerdere inschrijvers waarvan de offerte als manifest onredelijk werd beoordeeld, voor een periode van één jaar, de noodzakelijke prijzen en volumes opleggen bij een in Ministerraad overlegd ministerieel besluit. De prijzen en volumes kunnen variëren tussen de verschillende inschrijvers, teneinde rekening te kunnen houden met de technisch-economische bijzonderheden van elkeen. De opgelegde volumes kunnen verschillen van de volumes waarvoor werd ingeschreven in het kader van de procedure bedoeld in artikel 7quinquies, teneinde rekening te houden met de technischeconomische beperkingen.


Wanneer de minister prijzen en volumes oplegt, zijn de modaliteiten gedefinieerd in toepassing van de procedure van aanleg van de strategische reserve, bedoeld in artikel 7quinquies, § 6, gebruikt in het kader van de mededinging, van rechtswege van toepassing. De modaliteiten worden als bijlage opgenomen bij het ministerieel besluit bedoeld in het tweede lid.


§ 5.

De installaties voor elektriciteitsproductie die deelnemen aan de strategische reserve worden, van rechtswege, buiten de markt geplaatst hetgeen het verbod met zich meebrengt om elektriciteit te produceren, onverminderd de levering van strategische reserve, met inbegrip van de testen in functie daarvan, overeenkomstig dit hoofdstuk en onverminderd de levering, desgevallend, in laatste instantie, van de blackstart dienst.


Art. 7septies.

§ 1.

De netbeheerder maakt de werkingsregels van de strategische reserve aan de commissie voor goedkeuring over. In deze werkingsregels worden onder meer de indicatoren gepreciseerd die in overweging worden genomen om een tekortsituatie vast te stellen, alsook de beginselen met betrekking tot de activering door de netbeheerder van de strategische reserves. De netbeheerder publiceert de goedgekeurde regels op zijn website, ten laatste op de dag van aanvang van de procedure voorzien in artikel 7quinquies.

 

§ 2.

De werkingsregels van de strategische reserve garanderen het passend gedrag van de marktspelers, teneinde tekortsituaties te vermijden.


Deze regels garanderen eveneens dat het deel van de gecontracteerde capaciteit in de strategische reserve dat betrekking heeft op de productie, enkel door de netbeheerder kan worden geactiveerd.


De werkingsregels strekken ertoe de interferenties van de strategische reserve met de werking van de gekoppelde elektriciteitsmarkten zoveel mogelijk te beperken.


[...]


Art. 7octies.

De kostprijs van de strategische reserve wordt gedekt door een tarifaire toeslag ter financiering van de openbare dienstverplichting van de netbeheerder, zoals bedoeld in artikel 12, § 5, tweede lid, 11°. Deze toeslag wordt voorgelegd ter goedkeuring aan de commissie. De kostprijs is samengesteld uit de kosten gedragen door de transmissienetbeheerder overeenkomstig de contracten gesloten ten vervolge van de procedure voorzien in artikel, 7sexies, § 3, en, desgevallend, de kosten die voortvloeien uit de door de Koning aan de inschrijvers overeenkomstig artikel 7sexies opgelegde volumes, met aftrek van eventuele alle netto inkomsten gegenereerd uit de toepassing van dit hoofdstuk.


De door de netbeheerder opgelopen kosten voor het beheer en de ontwikkeling van deze activiteit worden gedekt door passende reguleringsmechanismen voorzien in de tariefmethodologie bedoeld in artikel 12.


Art. 7novies.

De bepalingen van dit hoofdstuk zijn niet van toepassing op de eenheden bedoeld door de wet van 31 januari 2003 houdende de geleidelijke uitstap uit kernenergie voor industriële elektriciteitsproductie.


Art. 7 decies.

Wanneer er nood is aan een bijkomende studie inzake de toereikendheid van het Belgische elektriciteitssysteem, andere dan deze bedoeld in artikel 7bis, §§ 1 en 4bis, kan de minister de netbeheerder verzoeken om, desgevallend met verduidelijking van de draagwijdte en finaliteit, dergelijke studies uit te voeren, zonder afbreuk te doen aan de bevoegdheid van de Algemene Directie Energie op het gebied van bevoorradingszekerheid en deze van de commissie op het gebied van de controle van de kosten van de netbeheerder. Nadat de minister de studie ontvangen heeft, vraagt deze het advies van de Algemene Directie Energie. De bijkomende studie en het advies van de Algemene Directie Energie worden, rekening houdend met desgevallend vertrouwelijke elementen, binnen een redelijke termijn na ontvangst door de minister, gepubliceerd op de websites van de netbeheerder en de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie.


Afdeling 5.
Financiering van het capaciteitsvergoedingsmechanisme en aanstelling van de contractuele tegenpartij


Art. 7quaterdecies.

§ 1.

De Koning bepaalt bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad, na advies van de commissie en de netbeheerder, de financieringswijze van het capaciteitsvergoedingsmechanisme en, in voorkomend geval, van de maatregelen vervat in de artikelen 7duodecies en 7terdecies, alsook de niet discriminerende nadere regels inzake de afwenteling van de te financieren bedragen. Hij wijst in hetzelfde besluit de contractuele tegenpartij aan en, in voorkomend geval, de administratieve en financiële controles waaraan deze tegenpartij onderworpen is.

 

De eerste toepassing van de financieringswijze, zoals bepaald krachtens het eerste lid, vindt ten vroegste drie jaar voor de eerste periode van capaciteitslevering plaats. Het te financieren bedrag wordt bepaald rekening houdend met de geschatte kosten op basis van de resultaten van de eerste veilingen.

 

Het besluit bedoeld in het eerste lid, wordt geacht nooit uitwerking te hebben gehad, indien het niet bij wet bekrachtigd is binnen twaalf maanden na de datum van zijn inwerkingtreding.


§ 2.

In afwachting van de eerste toepassing van de financieringswijze bepaald krachtens paragraaf 1, worden de kosten van de netbeheerder verbonden aan de verplichtingen die hem worden opgelegd krachtens artikel 7undecies en, in voorkomend geval, krachtens artikel 7duodecies en artikel 7terdecies, gedekt door de toeslag op de tarieven bedoeld in artikel 7octies.